കേരളത്തിലെ ഫിഷറീസ് വകുപ്പിന്റെ ആദ്യഘട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ പദ്ധതികളുടെ എണ്ണത്തിൽ കുറവില്ല. മന്ത്രി വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 100 ദിന പരിപാടിയിൽ 468 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികളാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹാർബർ നവീകരണം, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ ക്ഷേമം, അക്വാകൾച്ചർ, കടൽപ്പായൽ കൃഷി, മറൈൻ കേജ് കൾച്ചർ, ഡീപ് സീ ഫിഷിംഗ്, ബ്ലൂ ഇക്കോണമി സെൽ തുടങ്ങിയ നിരവധി മേഖലകളാണ് പട്ടികയിലുള്ളത്.

എന്നാൽ ചോദ്യം പദ്ധതികളുടെ എണ്ണമല്ല, അവ കേരളത്തിന്റെ മത്സ്യബന്ധന മേഖലയെ എങ്ങോട്ടാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത് എന്നതാണ്.

ഇപ്പോഴത്തെ നടപടികളിൽ വലിയൊരു പങ്കും നിലവിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാനുള്ള പ്രതികരണങ്ങളാണ്. മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ കടൽസുരക്ഷയാണ് അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. അപകടങ്ങൾ തുടർന്നതിനെ തുടർന്ന് കടൽദുരന്തങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുന്നതിനുള്ള എസ്.ഒ.പി തയ്യാറാക്കുമെന്ന് മന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അപകടത്തിന്റെ ആദ്യ മണിക്കൂറിൽ തന്നെ രക്ഷാപ്രവർത്തനം ശക്തമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

ഹാർബർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കടൽ രക്ഷാസേനകൾക്കായി രണ്ടു കോടി രൂപ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കടൽ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിനും ദുരന്തനിവാരണത്തിനുമായി പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനുള്ള സർക്കാർ ഉത്തരവും ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

പക്ഷേ ഇവിടെ തന്നെയാണ് വലിയ വിമർശനത്തിന് ഇടയുള്ളത്. അപകടം സംഭവിച്ചതിന് ശേഷം രക്ഷാസംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനു പകരം അപകടം തന്നെ ഒഴിവാക്കുന്ന തരത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖങ്ങളെ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ് അടിസ്ഥാന ചോദ്യം.

മുതലപ്പൊഴി ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. വർഷങ്ങളായി അപകടങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്ന ഈ ഹാർബർ കവാടത്തിൽ പുതിയ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തും പ്രശ്നം തുടരുകയാണ്. ജൂലൈ 31-ന് ഉണ്ടായ അപകടത്തിൽ രണ്ട് മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും പ്രതിഷേധവും വിമർശനവും ഉയർന്നു. ഇതിനിടയിലാണ് ഹാർബർ അധിഷ്ഠിത രക്ഷാസേനകൾക്ക് സർക്കാർ അനുമതി നൽകിയത്.

അതേസമയം മുനമ്പം മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖം 200 കോടി രൂപ ചെലവിൽ നവീകരിക്കാനുള്ള പദ്ധതി മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്രസഹായം തേടാനുള്ള നടപടികളും മന്ത്രി അധ്യക്ഷനായ യോഗത്തിൽ തീരുമാനിച്ചു.

ഇവയെല്ലാം ആവശ്യമായ നടപടികളാണ്. പക്ഷേ ഒരു വലിയ വ്യത്യാസം ഇപ്പോഴും കാണുന്നില്ല. കേരളത്തിന്റെ തീരദേശത്തെ വെറും മത്സ്യബന്ധന മേഖലയായി കാണുന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു സമഗ്രമായ ‘ബ്ലൂ ഇക്കോണമി’ മേഖലയായി മാറ്റാനുള്ള വ്യക്തമായ മാതൃക എവിടെയാണ്?

മത്സ്യബന്ധനം, മത്സ്യസംസ്കരണം, കോൾഡ് ചെയിൻ, കയറ്റുമതി, തുറമുഖങ്ങൾ, സമുദ്ര സാങ്കേതികവിദ്യ, അക്വാകൾച്ചർ, കടൽപ്പായൽ കൃഷി, മറൈൻ ബയോടെക്നോളജി എന്നിവയെ ഒരൊറ്റ സാമ്പത്തിക ശൃംഖലയായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത കേരളത്തിനുണ്ട്. 100 ദിന പദ്ധതിയിൽ ബ്ലൂ ഇക്കോണമി സെല്ലും കടൽപ്പായൽ കൃഷിയും കേജ് കൾച്ചറും ഡീപ് സീ ഫിഷിംഗും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വലിയ സാമ്പത്തിക തന്ത്രം ഇതുവരെ വ്യക്തമായിട്ടില്ല.

അതിനാൽ ഗഫൂറിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തെ പരാജയമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ശരിയാകില്ല. പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഉത്തരവുകളും പദ്ധതികളും ധനവിനിയോഗവും കാണാം. എന്നാൽ വിമർശനാത്മകമായി നോക്കുമ്പോൾ ഇതുവരെ കാണുന്നത് ഒരു പുതിയ മത്സ്യബന്ധന സാമ്പത്തിക മാതൃകയേക്കാൾ ക്ഷേമം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, അപകടപ്രതികരണം എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ച ഭരണമാണ്.

കേരളത്തിന്റെ അടുത്ത മത്സ്യബന്ധന നയം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങേണ്ടതില്ല. അവരെ പുതിയ സമുദ്രസാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഉടമകളും സംരംഭകരുമാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. മത്സ്യത്തിന്റെ വില വർധിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ മുതൽ ആഗോള കയറ്റുമതി വിപണി വരെ, തീരദേശ യുവാക്കൾക്കുള്ള പുതിയ തൊഴിൽ മുതൽ സമുദ്രവിഭവങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയ മാനേജ്മെന്റ് വരെ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വലിയ ദിശയാണ് കേരളത്തിന് ആവശ്യം.

ഇല്ലെങ്കിൽ 468 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കിയാലും അടിസ്ഥാന ചോദ്യം തുടരും: കേരളത്തിന്റെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയാണോ, അതോ ഓരോ പ്രശ്നത്തിനും ഓരോ പുതിയ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കുകയാണോ?