ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ ഫയലുകളായി മാത്രം തുടരാതെ നേരിട്ട് കേട്ട് പരിഹരിക്കണമെന്ന ആശയത്തിന് കേരളത്തിൽ ശക്തമായ രൂപം നൽകിയ ഭരണനേതാവായിരുന്നു Oommen Chandy. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി സാധാരണ ഭരണനടപടികളെക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജനകീയ ഭരണരീതിയായി മാറി. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നേരിട്ട് എത്തി ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുകയും അതത് വകുപ്പുകൾക്ക് ഉടൻ തന്നെ നടപടിക്കായി നിർദേശം നൽകുകയും ചെയ്ത രീതി രാജ്യത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.
സർക്കാർ സംവിധാനത്തിലേക്ക് എത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന സാധാരണക്കാരന് ഭരണകൂടത്തെ നേരിൽ കാണാൻ അവസരം ഒരുക്കിയതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. ഭൂമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ, പെൻഷൻ, ചികിത്സാസഹായം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിലെ പരാതികൾ ഒരേ വേദിയിൽ അവതരിപ്പിക്കാനായി. ഇതിലൂടെ സർക്കാർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്ന ഒരു സംവിധാനമല്ലെന്ന വിശ്വാസം ശക്തിപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഇന്നും ജനപരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് നിരവധി തലങ്ങളിലൂടെ അപേക്ഷകൾ സഞ്ചരിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ട്. ഇതുമൂലം പല കേസുകളും വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുപോകുന്നു. ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി ഇത്തരം കാലതാമസങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു മാതൃകയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. പരാതിക്കാരനും ഉദ്യോഗസ്ഥനും ഒരേ വേദിയിൽ എത്തുമ്പോൾ പ്രശ്നത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നു.
സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടുതൽ വികസിച്ചിരിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ മാതൃകയ്ക്ക് പുതിയ രൂപം നൽകാൻ കഴിയും. കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ഓൺലൈൻ പരാതി രജിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനം, പരാതികളുടെ പുരോഗതി തത്സമയം അറിയിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് തുറന്ന വിവരഫലകങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ജനസമ്പർക്ക മാതൃകയെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിൽ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ ഭരണസംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കാനാകും. ഓരോ പരാതിക്കും സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുകയും പരിഹാരത്തിന്റെ നിലവാരം വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ഭരണത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്വം വർധിപ്പിക്കും.
പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഈ മാതൃകയിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനുണ്ട്. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ, നഗരസഭകൾ, ജില്ലാ ഭരണകൂടങ്ങൾ എന്നിവ ഓരോ മാസവും ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് സംവദിക്കുന്ന പരാതി പരിഹാര ദിനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചാൽ ചെറിയ പ്രശ്നങ്ങൾ വലിയ പ്രതിസന്ധികളായി മാറുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കും. ഇത് ജനവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഭരണത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്തും.
ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരിപാടി മാത്രമല്ല, ഭരണത്തിന്റെ സമീപനത്തിൽ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്ന ഒരു ആശയവുമായിരുന്നു. അധികാരം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരണം എന്ന തത്വമാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനശക്തി. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിജയത്തെ പദ്ധതികളുടെ എണ്ണമല്ല, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ എത്ര വേഗത്തിൽ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതും നിർണയിക്കുന്നുവെന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ മാതൃക മുന്നോട്ടുവച്ചത്.
ഭാവിയിലെ ഇന്ത്യ കൂടുതൽ ജനകേന്ദ്രീകൃതമായ ഭരണത്തിലേക്ക് മുന്നേറണമെങ്കിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയും മാനുഷിക ഇടപെടലും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന പരാതി പരിഹാര സംവിധാനങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദം നേരിട്ട് കേൾക്കുകയും അതിന് സമയബന്ധിതമായി പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭരണമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രൂപം. ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി ആ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു മാതൃകയായി ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
