ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാർ അടുത്ത കാലത്ത് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന മേഖലകളിലൊന്നാണ് ഹരിത ഊർജ വികസനം. പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ സമൃദ്ധിയുള്ള ഈ സംസ്ഥാനം ജലവൈദ്യുത ഉൽപ്പാദനത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. അതോടൊപ്പം സൗരോർജ ഉൽപ്പാദനവും ഊർജ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങളും വികസിപ്പിച്ച് പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് മാറുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ഹിമാലയൻ മലനിരകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന പിന്തുണയാണ്. വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം സംസ്ഥാന ധനകാര്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ശുദ്ധമായ വൈദ്യുതി എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
സർക്കാർ പൊതുമേഖലയും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകരും ചേർന്നുള്ള പങ്കാളിത്ത മാതൃകയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രോത്സാഹനം നൽകുന്നു. പുതിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ പരിസ്ഥിതി ആഘാതം കുറയ്ക്കുന്നതിനും വനമേഖല സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ ജീവിതോപാധി ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും പ്രത്യേക മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്.
സൗരോർജ മേഖലയും വേഗത്തിൽ വളരുകയാണ്. സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മേൽക്കൂരകളിൽ സൗരോർജ പാനലുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വൈദ്യുതി ചെലവ് കുറയുകയും അധികമായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി വൈദ്യുത ശൃംഖലയിലേക്ക് നൽകാനും സാധിക്കുന്നു.
ഹരിത ഊർജവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ വ്യവസായങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്ത് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. സൗരോർജ ഉപകരണങ്ങളുടെ സ്ഥാപനം, പരിപാലനം, വൈദ്യുതി സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ, സ്മാർട്ട് ഗ്രിഡ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയിൽ പരിശീലനം നേടിയ യുവാക്കൾക്ക് പുതിയ തൊഴിൽ സാധ്യതകൾ ലഭിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കുക എന്ന ദേശീയ ലക്ഷ്യത്തിനും ഈ നയം പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയുന്നതോടെ മലനിരകളിലെ പരിസ്ഥിതിക്കും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്കും ദീർഘകാല നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായുള്ള ആശയവിനിമയം ശക്തമാക്കുകയും പുനരധിവാസ നടപടികൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് നിർണായകമാണ്. പ്രകൃതിദുരന്ത സാധ്യതകൾ കണക്കിലെടുത്തുള്ള സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.
ഹരിത ഊർജത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഈ വികസന മാതൃക വിജയകരമായി മുന്നോട്ടുപോയാൽ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും ഒരുമിച്ച് കൈവരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സംസ്ഥാനമായി ഹിമാചൽ പ്രദേശ് രാജ്യത്തിന് മാതൃകയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ജലവൈദ്യുതിയും സൗരോർജവും സംയോജിപ്പിച്ചുള്ള ദീർഘകാല നിക്ഷേപങ്ങൾ ഭാവിയിലെ ഊർജ സുരക്ഷയ്ക്കും സുസ്ഥിര വികസനത്തിനും ശക്തമായ അടിത്തറ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയുണ്ട്.
