ബെംഗളൂരു ഒരുകാലത്ത് “തടാകങ്ങളുടെ നഗരം” എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. നൂറുകണക്കിന് തടാകങ്ങൾ നഗരത്തിന്റെ ജലസംഭരണത്തിനും ഭൂഗർഭജല പുനർനിറവിനും കൃഷിക്കും പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥ നിയന്ത്രണത്തിനും നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതിവേഗ നഗരവൽക്കരണവും ജനസംഖ്യാ വർധനയും ഭൂവിനിയോഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങളും കാരണം നിരവധി തടാകങ്ങൾ ഇന്ന് ഗുരുതര പ്രതിസന്ധിയിലാണ്.
നഗരത്തിന്റെ വികസനത്തിനായി നിരവധി തടാകങ്ങൾ നികത്തി പാർപ്പിടങ്ങളും വ്യവസായ മേഖലകളും റോഡുകളും നിർമിക്കപ്പെട്ടു. ചില തടാകങ്ങൾ വിസ്തീർണം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ മറ്റുചിലത് പൂർണമായും ഇല്ലാതായി. ഇതോടെ മഴവെള്ളം സംഭരിക്കാനുള്ള നഗരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ശേഷി ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു.
മലിനജലം തടാകങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുക്കിവിടുന്നതും വലിയ പ്രശ്നമാണ്. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടാത്ത ഗാർഹിക മലിനജലവും വ്യാവസായിക മാലിന്യങ്ങളും തടാകങ്ങളിലെ ജലഗുണനിലവാരം മോശമാക്കുന്നു. പല തടാകങ്ങളിലും ഓക്സിജന്റെ അളവ് കുറയുകയും മത്സ്യങ്ങളും മറ്റ് ജലജീവികളും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ ജലത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ കട്ടിയുള്ള നുരയും മാലിന്യപ്പാളികളും രൂപപ്പെടുന്ന കാഴ്ച പതിവാണ്.
തടാകങ്ങളുടെ നാശം ജലലഭ്യതയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. മഴവെള്ളം ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാനുള്ള അവസരം കുറയുന്നതിനാൽ ഭൂഗർഭജലനിരപ്പ് താഴുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് നഗരത്തിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും അനുഭവപ്പെടുന്ന ജലക്ഷാമത്തിന് ഇത് ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്.
മഴക്കാലത്ത് നഗരവെള്ളപ്പൊക്കം വർധിക്കുന്നതിനും തടാകങ്ങളുടെ കുറവ് കാരണമാകുന്നു. പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന തടാകങ്ങളുടെ ശൃംഖല തകരാറിലായതോടെ മഴവെള്ളം സ്വാഭാവികമായി ഒഴുകിപ്പോകുന്ന സംവിധാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു. അതിനാൽ ചെറിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ പെയ്യുന്ന ശക്തമായ മഴ പോലും റോഡുകളിലും പാർപ്പിട മേഖലയിലും വെള്ളക്കെട്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ തടാകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും പുനരുജ്ജീവനവും അത്യാവശ്യമാണ്. മലിനജലം തടാകങ്ങളിലെത്തുന്നത് തടയുക, കരയോരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, അനധികൃത കൈയേറ്റങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുക, മഴവെള്ള ഒഴുക്ക് പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നിവയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകണം. പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ തടാക സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതും ദീർഘകാല വിജയത്തിന് സഹായകരമാണ്.
ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും ഈ മേഖലയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. ജലഗുണനിലവാരം തത്സമയം നിരീക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ, ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം, മഴവെള്ള പ്രവാഹം വിലയിരുത്തുന്ന ഡിജിറ്റൽ മാതൃകകൾ എന്നിവ നഗര ആസൂത്രണത്തിന് കൂടുതൽ കൃത്യത നൽകും.
ബെംഗളൂരുവിന്റെ ഭാവി ജലസുരക്ഷ തടാകങ്ങളുടെ ആരോഗ്യവുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ജലാശയങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നത് പരിസ്ഥിതിക്ക് മാത്രമല്ല, നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും പൊതുജനാരോഗ്യത്തിനും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധ ശേഷിക്കും അനിവാര്യമാണ്. തടാകങ്ങളെ വീണ്ടും നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയമാക്കി മാറ്റാൻ ദീർഘകാല കാഴ്ചപ്പാടോടെയുള്ള സംയോജിത പ്രവർത്തനമാണ് ആവശ്യമായത്.
