ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, സെമികണ്ടക്ടർ വ്യവസായം, പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് അനിവാര്യമായ നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ആഭ്യന്തര ലഭ്യത വർധിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കുകയാണ്. ലിഥിയം, കോബാൾട്ട്, നിക്കൽ, ഗ്രാഫൈറ്റ്, അപൂർവ ഭൂമിധാതുക്കൾ എന്നിവയുടെ പര്യവേക്ഷണത്തിനും ഖനനത്തിനും കൂടുതൽ വേഗം നൽകുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ഈ മേഖലയിൽ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപവും അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണവും വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും പുരോഗമിക്കുകയാണ്.
ലോകമെമ്പാടും ശുദ്ധ ഊർജത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം വേഗത്തിലാകുന്നതിനാൽ നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ആവശ്യകത കുത്തനെ ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. വൈദ്യുത വാഹനങ്ങളുടെ ബാറ്ററികൾ, സൗരോർജ സംവിധാനങ്ങൾ, കാറ്റാടികൾ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഈ ധാതുക്കൾക്ക് നിർണായക സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഇതുവരെ ഇറക്കുമതിയെ കൂടുതലായി ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യ, ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനവും വിദേശ പങ്കാളിത്തവും ഒരുപോലെ വർധിപ്പിക്കാനുള്ള നയമാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇതിനകം വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പുതിയ ധാതു ബ്ലോക്കുകളുടെ ലേലം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജമ്മു കശ്മീർ, രാജസ്ഥാൻ, ഛത്തീസ്ഗഢ്, ഒഡീഷ, കർണാടക തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പര്യവേക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണ്. ജിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏജൻസികൾ പുതിയ ധാതു നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളും തുടരുന്നുണ്ട്.
നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ വ്യവസായ നയത്തിനും ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. സെമികണ്ടക്ടർ, ബാറ്ററി നിർമ്മാണം, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കാൻ ഈ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ സ്ഥിരമായ വിതരണം അനിവാര്യമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആഭ്യന്തര ഖനനത്തോടൊപ്പം വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ ഖനന പദ്ധതികളിലും ഇന്ത്യ നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
വരും വർഷങ്ങളിൽ നിർണായക ധാതു മേഖലയിലേക്ക് വലിയ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം എത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ഖനനത്തോടൊപ്പം സംസ്കരണം, മൂല്യവർധിത ഉൽപ്പന്ന നിർമ്മാണം, ഗവേഷണം എന്നിവയ്ക്കും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സമഗ്ര വ്യവസായ ശൃംഖല രൂപപ്പെടുത്താനാണ് സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിലൂടെ പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ഇന്ത്യ ആഗോള നിർണായക ധാതു വിതരണ ശൃംഖലയിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായ സാന്നിധ്യമായി മാറുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ശുദ്ധ ഊർജവും ഉയർന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയും ആധാരമാക്കിയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയിൽ നിർണായക ധാതുക്കൾക്ക് കേന്ദ്രസ്ഥാനമാണുള്ളത്. അതിനാൽ ഈ മേഖലയിൽ സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്ന പുതിയ നയങ്ങളും നിക്ഷേപങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ വ്യവസായ വളർച്ചയെയും ഊർജസുരക്ഷയെയും ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വാധീനിക്കുന്ന സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങളായാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
