T-90 Bhishma ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രധാന യുദ്ധടാങ്കുകളിലൊന്നാണ്. റഷ്യൻ രൂപകൽപ്പനയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിക്കുകയും നവീകരിക്കുകയും ചെയ്ത ഈ ടാങ്ക് അതിവേഗ ആക്രമണം, ശക്തമായ അഗ്നിശക്തി, മികച്ച കവചസംരക്ഷണം എന്നിവകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ കവചിത സേനയുടെ പ്രധാന കരുത്തായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.
T-90 Bhishmaയിൽ 125 മില്ലിമീറ്റർ പ്രധാന പീരങ്കിയുണ്ട്. ശത്രുവിന്റെ ടാങ്കുകൾ, ബങ്കറുകൾ, കവചിത വാഹനങ്ങൾ എന്നിവയെ ദീർഘദൂരത്തിൽ നിന്ന് കൃത്യമായി ആക്രമിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയും. പ്രധാന പീരങ്കിക്കൊപ്പം മെഷീൻ ഗണ്ണുകളും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. സഞ്ചരിക്കുന്ന ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ഉയർന്ന കൃത്യതയോടെ ആക്രമിക്കാൻ കഴിയുന്ന ആധുനിക അഗ്നിനിയന്ത്രണ സംവിധാനവും ഇതിനുണ്ട്.
ഈ ടാങ്കിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ശക്തമായ കവചസംരക്ഷണമാണ്. പ്രത്യേക സംയുക്ത കവചവും സ്ഫോടകപ്രതിരോധ കവചവും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ടാങ്ക് വിരുദ്ധ ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ കൂടുതൽ ശേഷിയുണ്ട്. രാത്രിയിലും പൊടിക്കാറ്റിലും പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന താപദൃശ്യ സംവിധാനവും ഇതിലുണ്ട്.
ഇന്ത്യ–പാകിസ്താൻ അതിർത്തിയിലും ഇന്ത്യ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ ചില മേഖലകളിലും T-90 Bhishma വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജസ്ഥാനിലെ മരുഭൂമിയിലും പഞ്ചാബിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലും നടത്തിയ സൈനിക അഭ്യാസങ്ങളിൽ ഈ ടാങ്ക് മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ ആർമേഡ് കോർപ്സിന്റെ ആക്രമണശേഷിയുടെ പ്രധാന ഘടകമാണ് ഇത്.
T-90 Bhishma നിയന്ത്രിക്കുന്ന സൈനികർക്ക് രാത്രികാല യുദ്ധം, ടാങ്ക് ഏകോപനം, ലക്ഷ്യനിർണയം, അതിവേഗ ആക്രമണം, മരുഭൂമി യുദ്ധം എന്നിവയിൽ പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകുന്നു. കാലാൾസേന, ആർട്ടില്ലറി, വ്യോമസേന എന്നിവയുമായി സംയുക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലനവും ഇവർ നേടുന്നു.
ഈ ടാങ്കിന്റെ പരിപാലനവും നവീകരണവും ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിലെ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ തുടർച്ചയായി നിർവഹിക്കുന്നു. പുതിയ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും മെച്ചപ്പെട്ട സുരക്ഷാ സവിശേഷതകളും ഉൾപ്പെടുത്തി ടാങ്കിന്റെ ശേഷി വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തവും ശക്തവുമായ യുദ്ധടാങ്കുകളിൽ ഒന്നാണ് T-90 Bhishma. വേഗത, അഗ്നിശക്തി, കവചസംരക്ഷണം, വിശ്വാസ്യത എന്നിവയുടെ സമന്വയമായ ഈ ടാങ്ക് ഇന്ത്യയുടെ കരപ്രതിരോധ ശക്തിയുടെ പ്രധാന തൂണുകളിൽ ഒന്നായി തുടരുന്നു.
