Army Air Defence ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ ആകാശ പ്രതിരോധ ചുമതല നിർവഹിക്കുന്ന പ്രധാന യുദ്ധശാഖയാണ് ആർമി എയർ ഡിഫൻസ്. ശത്രുവിന്റെ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ, ഡ്രോണുകൾ, ക്രൂസ് മിസൈലുകൾ തുടങ്ങിയ വ്യോമഭീഷണികളിൽ നിന്ന് കരസേനയെയും തന്ത്രപ്രധാന സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുകയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന ദൗത്യം.
1994-ൽ ആർട്ടില്ലറിയിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ് സ്വതന്ത്ര യുദ്ധശാഖയായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ വിഭാഗം ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ, സൈനിക താവളങ്ങൾ, റഡാർ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ആയുധശേഖരങ്ങൾ, പ്രധാന സൈനിക നീക്കങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് സുരക്ഷ ഒരുക്കുന്നതിൽ ഈ വിഭാഗം നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
ആർമി എയർ ഡിഫൻസ് അത്യാധുനിക റഡാർ സംവിധാനങ്ങൾ, മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ, വ്യോമനിരീക്ഷണ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. Akash, Igla, L-70 തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ശത്രുവിന്റെ വ്യോമഭീഷണികളെ കണ്ടെത്തുകയും നിർവീര്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ വിഭാഗത്തിലെ സൈനികർക്ക് റഡാർ പ്രവർത്തനം, മിസൈൽ നിയന്ത്രണം, ലക്ഷ്യനിർണയം, വ്യോമനിരീക്ഷണം, ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധം, ഡ്രോൺ പ്രതിരോധം, രാത്രികാല പ്രവർത്തനം എന്നിവയിൽ പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകുന്നു. സെക്കൻഡുകൾക്കുള്ളിൽ ഭീഷണി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രതികരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ഇവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി.
ഇന്ത്യ–പാകിസ്താൻ അതിർത്തിയിലും ഇന്ത്യ–ചൈന അതിർത്തിയിലും വിവിധ സൈനിക അഭ്യാസങ്ങളിലും ഈ വിഭാഗം സജീവമാണ്. സംയുക്ത സൈനിക അഭ്യാസങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുമായും നാവികസേനയുമായും ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ച് വ്യോമപ്രതിരോധ ശൃംഖല ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഈ വിഭാഗത്തിലെ നിരവധി സൈനികർക്ക് Sena Medal, Vishisht Seva Medal, Ati Vishisht Seva Medal തുടങ്ങിയ സൈനിക ബഹുമതികൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കായി നടത്തിയ മികച്ച സേവനങ്ങളുടെ അംഗീകാരമായാണ് ഈ പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകപ്പെടുന്നത്.
ഇന്ന് ഡ്രോണുകളും കൃത്യമായ മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങളും വർധിച്ചിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ ആർമി എയർ ഡിഫൻസ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമാർജിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ, അതിവേഗ പ്രതികരണം, കൃത്യമായ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനം എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ രാജ്യത്തിന്റെ കരസേനയ്ക്ക് സുരക്ഷാകവചമായി ഈ വിഭാഗം സേവനം തുടരുന്നു.
