1964 ഡിസംബർ 22-നാണ് ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായ ധനുഷ്കോടി ചുഴലിക്കാറ്റ് തമിഴ്നാട്ടിനെ തകർത്തത്. അന്നിറാവ് പാമ്പൻ–ധനുഷ്കോടി പാസഞ്ചർ ട്രെയിൻ ധനുഷ്കോടിയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അതിശക്തമായ ചുഴലിക്കാറ്റും കടലാക്രമണവും ട്രെയിനെ പൂർണമായും വിഴുങ്ങി. ട്രെയിനിലുണ്ടായിരുന്ന ഏകദേശം 115 യാത്രക്കാരും അഞ്ച് റെയിൽവേ ജീവനക്കാരും ഉൾപ്പെടെ 120-ലധികം പേർ മരിച്ചു.
കടലിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ഭീമൻ തിരമാലകൾ റെയിൽപാതയും ട്രെയിനും ഒരുമിച്ച് തകർത്തു. നിരവധി ബോഗികൾ കടലിലേക്ക് ഒലിച്ചുപോയി. അതിശക്തമായ കാറ്റും മഴയും കാരണം രക്ഷാപ്രവർത്തകർക്ക് ഉടൻ സ്ഥലത്തെത്താൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല. മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷമാണ് ദുരന്തത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വ്യാപ്തി പുറത്തറിഞ്ഞത്.
ചുഴലിക്കാറ്റ് ട്രെയിനിനെ മാത്രമല്ല, ധനുഷ്കോടി പട്ടണത്തെയാകെ തകർത്തു. വീടുകൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, തുറമുഖം, സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ എന്നിവ ഏതാണ്ട് പൂർണമായും നശിച്ചു. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഭവനരഹിതരായി. പിന്നീട് ധനുഷ്കോടിയെ മനുഷ്യവാസത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത പ്രദേശമായി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇന്നും അത് ഒരു പ്രേതനഗരമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ ചേർന്ന് വൻ രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടത്തി. ഇന്ത്യൻ സൈന്യം, നാവികസേന, റെയിൽവേ, പ്രാദേശിക ഭരണകൂടം എന്നിവയെല്ലാം രക്ഷാദൗത്യത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. എന്നാൽ കടലിൽ ഒഴുകിപ്പോയ നിരവധി മൃതദേഹങ്ങൾ ഒരിക്കലും കണ്ടെത്താനായില്ല.
ഈ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ റെയിൽപാതകളുടെ സുരക്ഷ, ചുഴലിക്കാറ്റ് മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം, കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണം എന്നിവയിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. ശക്തമായ ചുഴലിക്കാറ്റ് മുന്നറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ ട്രെയിൻ സർവീസുകൾ നിർത്തിവയ്ക്കുന്നതിനും തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ റെയിൽ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും പുതിയ നടപടിക്രമങ്ങൾ നടപ്പാക്കി.
ധനുഷ്കോടി റെയിൽ ദുരന്തം ഇന്ത്യയുടെ റെയിൽവേ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു ട്രെയിൻ അപകടം മാത്രമല്ല, ഒരു പട്ടണം തന്നെ ഭൂപടത്തിൽ നിന്ന് മായാൻ കാരണമായ ദുരന്തം എന്ന നിലയിലാണ് ഇത് ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടിയിരിക്കുന്നത്. ഇന്നും ധനുഷ്കോടിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ആ രാത്രിയിലെ മഹാദുരന്തത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷികളായി നിലകൊള്ളുന്നു.
