കേരളത്തിന്റെ ദീർഘകാല പ്രവാസചരിത്രം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും കുടുംബജീവിതത്തെയും ഭൂവിനിയോഗത്തെയും ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദേശത്തും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും തൊഴിൽ തേടി കുടിയേറിയ ആയിരക്കണക്കിന് മലയാളികളുടെ കുടുംബസ്വത്തുക്കളിൽ കൃഷിഭൂമികളും തോട്ടങ്ങളും വീടുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. കാലക്രമത്തിൽ കുടുംബാംഗങ്ങൾ വിദേശത്തോ മറ്റ് നഗരങ്ങളിലോ സ്ഥിരതാമസമാക്കുമ്പോൾ, നാട്ടിലെ പല ഭൂമികളും ഭാഗികമായോ പൂർണമായോ ഉപയോഗശൂന്യമായി തുടരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രവാസം കേരളത്തിന് വരുമാനവും പുതിയ അവസരങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം പലരിലായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നതും കൃഷിക്ക് ആവശ്യമായ തൊഴിലാളികളുടെയും പരിപാലനത്തിന്റെയും അഭാവവും ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭൂമി ഉൽപ്പാദനത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭൂമിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക എന്നത് കേരളത്തിന്റെ വികസനനയത്തിലെ പ്രധാന പരിഗണനയാകണം.
ഭൂമി ഉപയോഗത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യം
കേരള സർക്കാരിന്റെ 2026-ലെ വികസന റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, 2015–16-ൽ സംസ്ഥാനത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയ 75.8 ലക്ഷം പ്രവർത്തന ഭൂവുടമസ്ഥ കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ഏകദേശം 97 ശതമാനവും ഒരു ഹെക്ടറിൽ താഴെയുള്ളവയായിരുന്നു. ശരാശരി പ്രവർത്തന കൃഷിയിടത്തിന്റെ വലുപ്പം വെറും 0.18 ഹെക്ടറായിരുന്നു. ചെറിയ കൃഷിയിടങ്ങളുടെ ഈ വ്യാപകമായ വിഭജനം യന്ത്രവൽക്കരണത്തിനും വലിയ തോതിലുള്ള ഉൽപ്പാദനത്തിനും വെല്ലുവിളിയാണ്.
2024–25-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഏകദേശം 1.04 ലക്ഷം ഹെക്ടർ കൃഷിയോഗ്യമായ തരിശുഭൂമിയും 51,401 ഹെക്ടർ നിലവിലെ തരിശുകാലയളവിന് പുറത്തുള്ള തരിശുഭൂമിയും കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ഇവയെല്ലാം പ്രവാസം മൂലം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഭൂമിയാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെങ്കിലും, ഭൂവിനിയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സാധ്യതയുടെ വ്യാപ്തി ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സഹകരണ ഭൂബാങ്കുകൾ ഒരു പരിഹാരമാകാം
ഓരോ പഞ്ചായത്തിലും ഡിജിറ്റൽ ഭൂബാങ്ക് രൂപീകരിച്ച് ഉപയോഗിക്കാത്ത ഭൂമികളുടെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കണം. ഉടമസ്ഥാവകാശം, വിസ്തീർണം, മണ്ണിന്റെ ഗുണനിലവാരം, ജലലഭ്യത, റോഡ് സൗകര്യം, നിലവിലെ ഭൂവിനിയോഗം എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തണം. പ്രവാസികൾക്കും വിദേശത്തുള്ള ഭൂവുടമകൾക്കും ഓൺലൈനായി ഭൂമി പാട്ടത്തിന് നൽകുന്നതിനോ സഹകരണ പദ്ധതികളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നതിനോ അവസരമൊരുക്കണം.
ഇതിലൂടെ ചെറിയ ഭൂമികളെ സ്വമേധയാ സംയോജിപ്പിച്ച് കൃഷി, ഭക്ഷ്യസംസ്കരണം, ശീതീകരണ സംഭരണം, നഴ്സറികൾ, കാർഷിക യന്ത്രസേവനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾക്ക് ആവശ്യമായ ഭൂമി കണ്ടെത്താം. കർഷകസംഘങ്ങൾക്കും യുവസംരംഭകർക്കും നിക്ഷേപകർക്കും ഈ ഭൂമികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരവും ലഭിക്കും.
ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കൈമാറാതെ തന്നെ സുതാര്യമായ പാട്ടക്കരാറുകളിലൂടെ ഈ സംവിധാനം നടപ്പാക്കാം. ഭൂമിയുടെ ഉടമകൾക്ക് നിശ്ചിത പാട്ടവരുമാനമോ കരാർപ്രകാരമുള്ള ലാഭവിഹിതമോ ലഭിക്കാം. അതേസമയം, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി ദുർബല പ്രദേശങ്ങൾ, നിയമപരമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ട ഭൂമികൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രത്യേക സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കണം.
പ്രവാസത്തിന്റെ സമ്പാദ്യം നാട്ടിലെ ഉൽപ്പാദനമായി മാറണം
പ്രവാസികൾ അയക്കുന്ന പണം വീടുകൾക്കും ഉപഭോഗത്തിനും മാത്രമല്ല, നാട്ടിലെ ഉൽപ്പാദന ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രയോജനപ്പെടുത്താം. ഭൂമിയും മൂലധനവും സാങ്കേതികവിദ്യയും തൊഴിൽശേഷിയും ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന സഹകരണ മാതൃകകൾക്ക് അതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കാനാകും.
കേരളത്തിന്റെ വികസനത്തിന് ഭൂമി വാങ്ങി കൂട്ടുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം. നിലവിലുള്ള ഭൂമിയെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി കൂടുതൽ തൊഴിലും വരുമാനവും ഉൽപ്പാദനവും സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. പ്രവാസികളുടെ ഭൂമിയും നാട്ടിലെ യുവാക്കളുടെ സംരംഭകത്വവും സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സംഘാടനശേഷിയും ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, ഇന്ന് ഉപയോഗിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഭൂമി നാളത്തെ പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ അടിത്തറയായി മാറും.
