കേരളത്തിലെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും അവയുടെ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിനും സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളെയും സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങളെയും പങ്കാളികളാക്കണം. ജലസ്രോതസ്സുകൾ, വനാതിർത്തികൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, തീരപ്രദേശങ്ങൾ, കാർഷിക ഭൂമി എന്നിവയുടെ പരിപാലനം കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തമായി വികസിപ്പിക്കുന്നത് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും പ്രാദേശിക തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കും.
പല പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത വകുപ്പുകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. എന്നാൽ ഒരു നദീതടം, തണ്ണീർത്തടം അല്ലെങ്കിൽ തീരദേശ പരിസ്ഥിതി ഒരു ഭരണവകുപ്പിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അതിനാൽ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ, കർഷക കൂട്ടായ്മകൾ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ധർ എന്നിവർ ചേർന്നുള്ള സംയോജിത മാനേജ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.
ഓരോ പ്രദേശത്തെയും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൽ രജിസ്ട്രി തയ്യാറാക്കണം. ജലലഭ്യത, മണ്ണിന്റെ ഗുണനിലവാരം, ജൈവവൈവിധ്യം, ഭൂവിനിയോഗം, മലിനീകരണത്തിന്റെ തോത് എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കണം. ഈ വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി സംരക്ഷണ മുൻഗണനകളും വാർഷിക പ്രവർത്തന പദ്ധതികളും തയ്യാറാക്കാം.
പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തെ തൊഴിലവസരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്. തണ്ണീർത്തട പുനരുജ്ജീവനം, മഴവെള്ള സംഭരണം, തദ്ദേശീയ വൃക്ഷങ്ങളുടെ പരിപാലനം, മണ്ണൊലിപ്പ് നിയന്ത്രണം, മാലിന്യ നിർമാർജനം, ജലഗുണനിലവാര നിരീക്ഷണം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പരിശീലനം ലഭിച്ച പ്രാദേശിക യുവാക്കൾക്ക് അവസരങ്ങൾ നൽകാം. സഹകരണ സംഘങ്ങളിലൂടെയും സാമൂഹിക സംരംഭങ്ങളിലൂടെയും ഈ സേവനങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കാം.
ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരമായ സാമ്പത്തിക പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കണം. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പദ്ധതിവിഹിതം, അനുയോജ്യമായ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ, ഗവേഷണ ഗ്രാന്റുകൾ, നിയമാനുസൃതമായ സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഏകോപിപ്പിക്കാം. എന്നാൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പേരിൽ പൊതുവിഭവങ്ങളുടെ സ്വകാര്യവൽക്കരണം നടക്കാതിരിക്കാനും പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടാനും വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണം.
പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിജയം ചെലവഴിച്ച തുകയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം വിലയിരുത്തരുത്. പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ എണ്ണം, മെച്ചപ്പെട്ട ജലഗുണനിലവാരം, സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ, കുറഞ്ഞ മണ്ണൊലിപ്പ്, സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട തൊഴിലവസരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഫലങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കണം. സ്വതന്ത്ര വിലയിരുത്തലും സാമൂഹിക ഓഡിറ്റും സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കും.
പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ പങ്കിട്ട മാനേജ്മെന്റ് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തെ ജനപങ്കാളിത്തമുള്ള വികസനപ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റും. പ്രാദേശിക അറിവിനെയും ശാസ്ത്രീയ സമീപനത്തെയും സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണത്തെയും ഒരുമിപ്പിച്ചാൽ കേരളത്തിന് പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതോടൊപ്പം ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ശക്തിപ്പെടുത്താനും കഴിയും.
