കേരളത്തിലെ ഭൂവിപണിയിൽ ഭൂമിയുടെ യഥാർഥ വിപണിവിലയും സർക്കാർ നിശ്ചയിക്കുന്ന ന്യായവിലയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം നയപരമായ ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്ന വിഷയമാണ്. ഭൂമി വാങ്ങുമ്പോഴും വിൽക്കുമ്പോഴും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും രജിസ്ട്രേഷൻ ഫീസും കണക്കാക്കുന്നതിൽ ന്യായവിലയ്ക്ക് പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരേ പ്രദേശത്തെ ഭൂമിയുടെ മൂല്യം റോഡ് വികസനം, ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ, വാണിജ്യ സാധ്യതകൾ, നഗരവികസനം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടാം.
ഭൂമിയുടെ മൂല്യം നിർണയിക്കുന്നതിൽ കാലാനുസൃതമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നത് സർക്കാരിനും ഭൂവുടമകൾക്കും പ്രയോജനകരമാകാം. നിലവിലുള്ള നിരക്കുകൾ യഥാർഥ വിപണിവിലയിൽനിന്ന് വളരെ പിന്നിലാണെങ്കിൽ സർക്കാർ വരുമാനത്തെയും ഭൂമി ഇടപാടുകളുടെ സുതാര്യതയെയും അത് ബാധിച്ചേക്കാം. മറുവശത്ത്, പെട്ടെന്നുള്ള വലിയ വർധന സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾക്കും ചെറുകിട സംരംഭകർക്കും ഭൂമി വാങ്ങുന്നതിനുള്ള ചെലവ് വർധിപ്പിക്കാം.
ഇതിന് പരിഹാരമായി ഡിജിറ്റൽ ഭൂവിവരങ്ങൾ, സമീപകാല രജിസ്ട്രേഷൻ വിവരങ്ങൾ, ഭൂമിയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, പ്രദേശത്തിന്റെ വികസനസാധ്യത എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചുള്ള മൂല്യനിർണയ സംവിധാനം പരിഗണിക്കാവുന്നതാണ്. ഓരോ പ്രദേശത്തെയും ഭൂമിയുടെ സ്വഭാവവും ഉപയോഗവും കണക്കിലെടുത്ത് നിരക്കുകൾ കാലാനുസൃതമായി പുനഃപരിശോധിക്കാനും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നിർദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും അവസരം നൽകണം.
ഭൂമിയുടെ മൂല്യം ഉയരുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന നേട്ടം ഭൂവുടമകൾക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുന്നില്ല. പൊതുഗതാഗതം, റോഡുകൾ, നഗരസൗകര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ മൂല്യം വർധിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ആ വർധനയുടെ ഒരു ഭാഗം പൊതുസൗകര്യങ്ങൾക്കായി തിരിച്ചുപയോഗിക്കാനാകുമോ എന്നതും നയരൂപീകരണത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.
കേരളത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ട ഭൂനയ ചർച്ചകളിൽ ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിനൊപ്പം അതിന്റെ സാമ്പത്തിക മൂല്യനിർണയം, നികുതി നീതി, സാധാരണക്കാരുടെ താങ്ങാനാകുന്ന ചെലവ് എന്നിവയ്ക്കും പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്. സുതാര്യവും വിവരാധിഷ്ഠിതവുമായ ഭൂമൂല്യനിർണയം ഭൂഭരണത്തെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാനുള്ള ഒരു സാധ്യതയാണ്.
