2002 ൽ ബെൽജിയം പ്രധാനമന്ത്രി ഗൈ വെർഹോഫ്സ്റ്റാഡിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പാസാക്കിയ ദയാവധ നിയമം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട ആരോഗ്യ-നിയമ പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അസഹനീയമായ വേദന അനുഭവിക്കുന്ന, സുഖം പ്രാപിക്കാനാവാത്ത രോഗികൾക്ക് കർശനമായ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ച് ദയാവധം അനുവദിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി ബെൽജിയം ഈ നിയമത്തിലൂടെ മാറി.
ഈ നിയമത്തിന് മുമ്പ് രോഗിയുടെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഡോക്ടർമാർക്ക് വ്യക്തമായ നിയമപരമായ സംരക്ഷണം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. രോഗിയുടെ ആത്മാഭിമാനം, ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം, വ്യക്തിയുടെ സ്വയം തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അവകാശം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ദീർഘകാല സാമൂഹികവും വൈദ്യശാസ്ത്രപരവുമായ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമാണ് സർക്കാർ നിയമനിർമാണം നടത്തിയത്.
നിയമപ്രകാരം രോഗി സ്വമേധയാ, വ്യക്തമായ ബോധത്തോടെയും ആവർത്തിച്ചും തന്റെ ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിക്കണം. രോഗം ഭേദമാകാൻ സാധ്യതയില്ലാത്തതും അസഹനീയമായ ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നതുമായിരിക്കണം. കൂടാതെ ഒന്നിലധികം ഡോക്ടർമാരുടെ വിലയിരുത്തലും നിയമം നിർബന്ധമാക്കി.
ഗൈ വെർഹോഫ്സ്റ്റാഡിന്റെ സർക്കാർ ഈ നിയമത്തെ രോഗിയുടെ അവകാശവും മെഡിക്കൽ ധാർമികതയും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതമായ സമീപനമായി അവതരിപ്പിച്ചു. അതേസമയം കത്തോലിക്ക സഭയും ചില സാമൂഹിക സംഘടനകളും ജീവന്റെ വിശുദ്ധി സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ശക്തമായ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു.
നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതിന് ശേഷം ദയാവധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ നടപടികളും കർശനമായ മേൽനോട്ട സംവിധാനത്തിന് കീഴിലാക്കി. ഓരോ കേസും പ്രത്യേക ഫെഡറൽ അവലോകന സമിതി പരിശോധിക്കുന്ന സംവിധാനവും നിലവിൽ വന്നു. ഇതിലൂടെ നിയമത്തിന്റെ ദുരുപയോഗം തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.
ബെൽജിയത്തിന്റെ ഈ തീരുമാനം പിന്നീട് യൂറോപ്പിലെയും മറ്റ് ചില രാജ്യങ്ങളിലെയും ജീവിതാവസാന പരിചരണ ചർച്ചകളെ സ്വാധീനിച്ചു. രോഗിയുടെ അവകാശങ്ങൾ, മെഡിക്കൽ ധാർമികത, നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംവാദങ്ങളിൽ ഈ നിയമം പ്രധാന ഉദാഹരണമായി മാറി.
2002 ലെ ബെൽജിയം പ്രധാനമന്ത്രി ഗൈ വെർഹോഫ്സ്റ്റാഡിന്റെ ദയാവധ നിയമം ആരോഗ്യനിയമ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക നാഴികക്കല്ലാണ്. മനുഷ്യജീവിതം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, വൈദ്യശാസ്ത്ര ധാർമികത എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണമായ ബന്ധത്തെ നിയമപരമായി അഭിസംബോധന ചെയ്ത ഈ നിയമം ഇന്നും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിയമപഠനങ്ങളിലും പൊതുനയ ചർച്ചകളിലും ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്.
