1981 ൽ ഫ്രാൻസ് പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാൻസ്വാ മിത്തറാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പാസാക്കിയ വധശിക്ഷ റദ്ദാക്കൽ നിയമം ആധുനിക യൂറോപ്യൻ നിയമചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൂർണവിരാമമിട്ട് മനുഷ്യജീവന്റെ അവകാശത്തിന് മുൻഗണന നൽകുന്നതായിരുന്നു ഈ നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഫ്രാൻസിൽ വധശിക്ഷ ദീർഘകാലമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗുരുതര കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് മരണദണ്ഡം നടപ്പാക്കാൻ ഗില്ലോട്ടിൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രീതികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം യൂറോപ്പിൽ മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചതോടെ വധശിക്ഷ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമായി.
1981 ൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ ഫ്രാൻസ്വാ മിത്തറാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ സമയത്ത് തന്നെ വധശിക്ഷ അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. നീതിന്യായ മന്ത്രി റോബർട്ട് ബദിന്ററിന്റെ ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ ഈ നിയമം ഫ്രഞ്ച് പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ദീർഘമായ ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ പാർലമെന്റ് നിയമം അംഗീകരിച്ചു.
ഈ നിയമത്തിലൂടെ ഫ്രാൻസിൽ മരണദണ്ഡം പൂർണമായും റദ്ദാക്കി. എത്ര ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമായാലും ഇനി ഒരു വ്യക്തിയെ വധിക്കാൻ സർക്കാരിന് അധികാരമില്ലെന്ന നിലപാടാണ് രാജ്യം സ്വീകരിച്ചത്. ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ശിക്ഷകൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന രീതിയിലേക്ക് ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ സംവിധാനം മാറി.
നിയമം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. യൂറോപ്പിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ഇത് പ്രചോദനമായി. പിന്നീട് യൂറോപ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ സംവിധാനങ്ങളിലും യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ നിയമപരമായ സമീപനങ്ങളിലും വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരായ ശക്തമായ നിലപാട് രൂപപ്പെടാൻ ഫ്രാൻസിന്റെ തീരുമാനം സഹായിച്ചു.
നിയമം പാസാക്കുമ്പോൾ ചിലർ ശക്തമായ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും കാലക്രമേണ ഫ്രാൻസിലെ പൊതുജനാഭിപ്രായം ഈ തീരുമാനത്തെ വ്യാപകമായി അംഗീകരിച്ചു. ഇന്ന് വധശിക്ഷ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഫ്രഞ്ച് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വളരെ പരിമിതമായ നിലയിലാണ്.
1981 ലെ ഫ്രാൻസിന്റെ വധശിക്ഷ റദ്ദാക്കൽ നിയമം ഒരു ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതി മാത്രമായിരുന്നില്ല. മനുഷ്യാവകാശം, നിയമവാഴ്ച, മനുഷ്യജീവന്റെ മൂല്യം എന്നിവയെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ഒരു ചരിത്രപരമായ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു അത്. ഫ്രാൻസ്വാ മിത്തറാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടപ്പാക്കിയ ഈ നിയമം ആധുനിക യൂറോപ്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ നിയമപരിഷ്കാരങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
